Vierde editie van Blind Walls Film Fest: Wie heeft het recht op de straat?

Afgelopen weekend vond de vierde editie van het Blind Walls Film Festival plaats. Vier dagen lang stond het Chassé theater in het teken van street art, films en creativiteit. Het weekend was niet alleen gevuld met films, maar ook met verschillende exposities, paneltalks en masterclasses. Bredanu vertelt je graag wat er afgelopen weekend allemaal te beleven was.

Woensdag
Woensdagavond begon met de openingsfilm van het festival, Balomania. Een film over het groeiende genootschap van luchtballonmakers en -vaarders die alles riskeren om met hun zelfgemaakte creaties te kunnen vliegen. De film focust op onderwerpen als vrijheid, expressie van ideeën en de opofferingen die hiervoor gemaakt moeten worden.

Donderdag
Donderdag werd afgetrapt met de Tasty Talent Lunch. Een gelegenheid voor gelijkgestemden om met elkaar in gesprek te gaan, van elkaar te leren en ervaringen te delen. Deze lunch werd al snel opgevolgd door de talk Street Smarts & Street Arts. Tijdens deze dubbele lezing gingen Vladimír Turner en Jasper van Es in gesprek over kunst in de publieke ruimte en hoe het publiek naar kunst zou moeten kijken en erop zou moeten reageren, zowel in de online als de offline sfeer.

De avond werd ingewijd met Darmon, een combinatie van drie korte films gemaakt door het artistieke duo Angelo Milano en DAEV MOMO. Deze films verkenden op uitdagende wijze hoe vrijheid, controle en kunstenaarschap zich tot elkaar verhouden. Donderdagavond werd afgesloten met de winnende film van het festival, Urban Disobedience Toolkit. In de bruisende hoofdstad van Tsjechië zijn er verschillende groepen die geloven dat de stad van iedereen is. Van wie is de publieke ruimte nu echt, welke rol spelen beleidsmakers hierin en wat is de juiste manier om het recht op de publieke ruimte weer terug te nemen? Ook onderwerpen als klimaatverandering en dakloosheid werden in acht genomen bij het beantwoorden van deze vragen.

Vrijdag
In tegenstelling tot de lunch op donderdag was de Indulgent Industry Lunch vooral bedoeld voor beleidsmakers en internationale artiesten. Ook zij kregen de kans om hun kennis en ervaring te delen. De tweede talk van het festival borduurde voort op de talk van de dag ervoor. Hier lag de focus niet op de kijker, maar vooral op de maker. Hoe heeft streetart zich door de jaren heen ontwikkeld en waar wordt het in de hedendaagse maatschappij voor ingezet? Filmmaker Doug Gillen en cultuurwetenschapper Lutz Henke deelden hun perspectief.

Het eerste filmblok van de dag, Street Politics, sloot perfect aan op deze talk. Drie korte films lieten zien hoe streetart niet alleen de publieke ruimte kan beïnvloeden, maar ook de individuen die zich hierin voortbewegen. De films keerden steeds terug naar de openbare ruimte als politiek, sociaal of cultureel statement. Want graffiti en streetart dienen niet alleen als mooie plaatjes; het zijn vormen van expressie en verzet.

Het thema dat op vrijdagavond centraal stond tijdens het Blind Walls Film Festival was Underground, zowel fysiek als metaforisch. The Underbelly Project wist deze twee betekenissen van het woord perfect te combineren. De documentaire dook een van de metrostations van New York in om een van de best bewaarde geheimen van de stad te onthullen: een geheime expositie met kunstwerken van de meest bekende artiesten uit de scene. De artiesten delen hun ervaringen met soortgenoten en hopen de volgende generatie te inspireren.

Wat is echt en wat is nep? Dat is waar de film Blaues Licht over ging. De fictieve documentaire begint met een focus op filmmaker Sophie Sonntag. Nadat zij vanuit het Berlijnse openbaarvervoersbedrijf de vraag krijgt om een promotiefilm te maken, belandt ze samen met de kijker in een ingewikkeld web van bedrog, samenzwering en ondergrondse tunnels. Halverwege de film verschuift de focus volledig en leren we meer over de risico’s en problemen die graffiti en streetart met zich meebrengen. “It’s a game where even if you are good at it, you end up in handcuffs.” Zelfs aan het einde van de film weet je niet waar de realiteit begint en de illusie eindigt.

Zaterdag
De eerste film van de dag, Gemini Courts, liet zien hoe streetart gebruikt kan worden als creatieve uitlaatklep en als manier om zelfvertrouwen terug te winnen. Een groep jongeren gaat onder leiding van Sagitta Creatives aan de slag met een kunstproject in de wijk Hoge Vucht. Het belicht onderwerpen waar deze jongeren mee worstelen na hun vrijlating.

De tweede film van de dag, Wholetrain, volgde David, Tino, Elyas en Achim: vier graffiti-artiesten die elke dag strijden voor hun vrijheid en om te doen wat ze echt willen. Ze gaan de confrontatie aan met een andere groep graffitispuiters die plotseling hun territorium betreedt. Deze gebeurtenis verandert hun leven en zorgt voor onzekerheid binnen hun hechte vriendschap.

Streetart kan dienen als een vorm van verzet, maar het kan ook worden ingezet om een land en haar cultuur te vieren. Filmmaker Pablo Aravena legde de kleurrijke maar rauwe streetart in Chili vast in de derde film van de dag. De film richt zich niet alleen op de toekomst, maar ook op het verleden. Waar komt deze vorm van expressie vandaan en hoe is zij ontstaan? De film is niet alleen visueel pakkend, maar geeft ook een duidelijk beeld van de graffiti- en muralcultuur in Chili.

Zoals de maker van de film Peter Wingender zelf al stelt: “Frankey is just Frankey.” Frank de Ruwe, beter bekend als Frankey, wil mensen met zijn werk laten lachen. Door middel van positieve interventies wil hij ervoor zorgen dat de dag van voorbijgangers net wat beter wordt. Tijdens deze documentaire krijg je een korte blik in het leven van deze dynamische artiest: de positieve kanten, maar ook de moeilijke momenten in zijn carrière. Van het schrijven van zijn eerste boek tot het openen van een expositie in Amerika. De boodschap is in ieder geval duidelijk: “Soms moet je dingen gewoon doen.”

Ter afsluiting van de avond werden verschillende prijzen uitgereikt. Gemini Courts won de geldprijs van 1000 euro voor de beste shortfilm van het festival en Vladimír Turner nam als maker van Urban Disobedience Toolkit de prijs in ontvangst voor de beste film.

Zondag
De Blind Walls Speed Tour gaf bezoekers de kans om nog een laatste keer alles van het festival mee te krijgen. Een gids nam het publiek mee tijdens een korte tour langs de verschillende kunstwerken, korte films en exposities die op het festival te vinden waren.

De Amerikaanse fotojournalist Martha Cooper legt al 45 jaar het straatleven vast in kleurrijke foto’s. Tijdens de eerste documentaire van zondag namen we als publiek een kijkje in haar leven. Want ook het fotograferen van graffiti en streetart brengt namelijk risico’s met zich mee. Met haar moed, bescheidenheid en creativiteit is Cooper al jaren een icoon binnen de streetartwereld.

Het panel Women on Walls was een passende combinatie van drie shortfilms en een paneltalk die volledig in het teken stond van vrouwelijke graffitischrijvers en muralisten. Artiesten Laxmi Manuela, Toscanabanana en Jonna Bo Lammers vertelden over hun ervaringen als vrouwelijke streetartists, de obstakels die zij ervaren en de redenen waarom zij (blijven) doen wat ze doen. Toscanabanana stelt dat zij “eye candy with substance” creëert, terwijl Lammers juist kunst wil maken waardoor mensen binnen een community zich gezien voelen. Zowel de films als de paneltalk communiceren thema’s als ruimte innemen, gezien worden en het terugnemen van de publieke ruimte. “…it creates power and impact for yourself.”

Om het festival af te sluiten kregen bezoekers nog één keer de kans om de winnende film Urban Disobedience Toolkit te zien. Een passend einde voor dit bijzondere festival.