Wie dit weekend in Oosterhout, Breda of elders in West-Brabant naar buiten keek, zag een beeld dat we in Nederland nog maar zelden meemaken: straten, parken en daken bedekt onder een dikke laag sneeuw. Het winterse weer zorgde niet alleen voor mooie plaatjes, maar ook voor verkeershinder en gladde wegen. Voor veel inwoners voelde het als een stap terug in de tijd, naar winters die tegenwoordig steeds zeldzamer worden.
Volgens meteorologen is deze sneeuwval niet zomaar een winterse bui, maar een uitzonderlijke weerssituatie. In grote delen van het land is sprake van een aaneengesloten sneeuwdek dat meerdere dagen blijft liggen. Dat maakt deze periode bijzonder, zeker in een tijd waarin zachte winters steeds vaker de norm zijn.
Meeste sneeuw sinds februari 2021
Op landelijke schaal is dit de grootste sneeuwval sinds februari 2021, toen sneeuwstorm Darcy Nederland in een ijzige greep hield. Destijds viel in delen van Gelderland en Overijssel zo’n 20 tot 25 centimeter sneeuw. Dat record is dit weekend zelfs lokaal overtroffen, met in Sint-Michielsgestel een gemeten sneeuwlaag van ongeveer 30 centimeter.
Meteoroloog Rico Schreuder van Weerplaza bevestigt dat we hier te maken hebben met een zeldzame situatie. In de afgelopen jaren viel er wel sneeuw, maar die bleef vaak slechts kort liggen. “Na een paar uur was het meestal alweer verdwenen,” stelt hij. “Nu blijft de sneeuw in een groot deel van het land dagenlang liggen, en dat zien we niet vaak meer.”
Gilze-Rijen koudste plek van Nederland
Alsof de sneeuw nog niet bijzonder genoeg was, kreeg West-Brabant er vannacht een opvallend record bij. In de nacht van maandag op dinsdag was Gilze-Rijen de koudste plek van Nederland. De temperatuur daalde daar tot -10,6 graden, waarmee officieel sprake was van lokale strenge vorst.
Dat is opmerkelijk, want de laatste keer dat ergens in Nederland een temperatuur onder de -10 graden werd gemeten, was op 18 januari 2024. Toen koelde het in het Limburgse Ell af tot -10,4 graden.
Waarom deze sneeuwval zo bijzonder is
Wat deze sneeuwperiode vooral bijzonder maakt, is niet alleen de hoeveelheid sneeuw, maar vooral het blijvende karakter ervan. In eerdere winters viel er soms ook sneeuw, maar die smolt vaak binnen enkele uren door regen of oplopende temperaturen. Dit keer blijven de temperaturen rond het vriespunt hangen.
Daardoor blijft de sneeuw naar verwachting tot het einde van de week liggen. Dat is uitzonderlijk voor West-Brabant, waar de invloed van zachtere zeelucht normaal gesproken snel merkbaar is. Het zorgt voor een wintergevoel dat de regio al jaren niet meer op deze schaal heeft ervaren.
Een zeldzaam winters hoofdstuk
Kijken we verder terug in de tijd, dan behoren winters met langdurige sneeuw inmiddels tot de geschiedenisboeken. Zo gaan we de langste aaneengesloten sneeuwdekperiode niet verbreken. Dat duurde namelijk van december 1962 tot begin maart 1963. In die winter bleef het land maar liefst 79 dagen onafgebroken wit. Ook het hoogste sneeuwdek gaan we niet halen. Die werd lokaal gemeten in januari 1987, toen op Terschelling een sneeuwlaag van ongeveer 80 centimeter werd vastgesteld, zo blijkt uit gegevens van Weeronline. Zulke winters zijn in het huidige klimaat nauwelijks nog voorstelbaar.
Juist daarom springt deze sneeuwval eruit. In het perspectief van de afgelopen tien tot vijftien jaar is dit een van de meest markante wintermomenten. Voor veel inwoners in de regio is dit waarschijnlijk de eerste keer sinds 2021 (of zelfs langer) dat ze meerdere dagen achter elkaar door een wit landschap lopen.
Vooruitblik: winterweer houdt voorlopig aan
De komende dagen kunnen sneeuwliefhebbers nog even genieten. De temperaturen blijven rond het vriespunt en er trekken opnieuw sneeuwbuien over het land. Lokaal kan de sneeuwlaag daardoor nog iets toenemen, vooral in het binnenland.
Wel blijft voorzichtigheid geboden. Tot zeker dinsdagochtend geldt code geel vanwege gladheid. Gemeenten en wegbeheerders blijven alert, terwijl inwoners worden opgeroepen hun reisgedrag aan te passen. Eén ding is zeker: deze winterse episode zal nog lang onderwerp van gesprek blijven.
