BN de Stem meldt dat de gemeente Geertruidenberg tegen de grenzen van haar organisatie aanloopt. De kleine Brabantse gemeente kampt met een groeiende hoeveelheid taken, terwijl het ambtelijk apparaat moeite heeft om het werk bij te houden. Volgens een recent onderzoek is de situatie inmiddels “urgent” en “kwetsbaar”.
De druk op de organisatie komt onder meer door grote dossiers zoals infrastructuurprojecten, energietransitie, dijkversterkingen en woningbouw. Tegelijkertijd hebben gemeenten de afgelopen jaren meer verantwoordelijkheden gekregen vanuit het Rijk, wat de werkdruk verder heeft vergroot.
Onderzoek schetst zorgelijk beeld
Uit onderzoek van adviesbureau & Van de Laar blijkt dat er een duidelijke disbalans is tussen de ambities van de gemeente en de capaciteit van de organisatie. De gemeente zit volgens het rapport “aan de grens van haar kunnen”, wat risico’s met zich meebrengt voor de uitvoering van beleid en dienstverlening.
Gemeentesecretaris Judith Donkers, die sinds december in functie is, herkent het beeld. Zij ziet dat medewerkers vooral bezig zijn met het oplossen van acute problemen. Daardoor blijft er weinig ruimte over voor structurele verbeteringen of het ontwikkelen van nieuw beleid.
Personeelstekort en verloop
Een belangrijk knelpunt is het tekort aan personeel. Geertruidenberg heeft moeite om ambtenaren aan te trekken én vast te houden. Volgens Donkers fungeert de gemeente vaak als een “springplank” voor jonge medewerkers.
In kleinere gemeenten krijgen ambtenaren snel veel verantwoordelijkheid, wat aantrekkelijk is voor starters. Maar na enkele jaren vertrekken zij vaak naar grotere gemeenten, waar meer doorgroeimogelijkheden en hogere salarissen worden geboden. Dit leidt tot kennisverlies en maakt het lastig om continuïteit te waarborgen.
Maatregelen om organisatie te versterken
Om de situatie te verbeteren, wil de gemeente inzetten op betere begeleiding en opleiding van personeel. Door medewerkers intern op te leiden, hoopt Geertruidenberg hen langer te binden aan de organisatie.
Daarnaast wordt gekeken naar het efficiënter inrichten van werkprocessen. Volgens Donkers is dat noodzakelijk om de werkdruk te verlagen en de dienstverlening op peil te houden. Zonder ingrepen dreigen vertragingen die direct merkbaar zijn voor inwoners.
Kleine gemeenten vaker in de knel
Volgens politicoloog en bestuursadviseur Maarten Tieben staat Geertruidenberg niet alleen. Meerdere kleine gemeenten in Nederland lopen tegen vergelijkbare problemen aan, al zijn grotere gemeenten doorgaans beter in staat om hiermee om te gaan.
De combinatie van toenemende taken en beperkte middelen maakt het voor kleinere gemeenten lastig om zelfstandig alle verantwoordelijkheden te blijven dragen. Dit zet de bestuurlijke toekomst van dergelijke gemeenten onder druk.
Fusie als mogelijke oplossing
In het verlengde daarvan wordt ook gekeken naar schaalvergroting. Dat kan via intensievere samenwerking met andere gemeenten of via een fusie. Volgens Tieben zou Geertruidenberg strategisch moeten nadenken over haar toekomst in de regio.
Een fusie met bijvoorbeeld Drimmelen of Oosterhout wordt genoemd als mogelijke optie. Vooral een samenvoeging met Oosterhout zou volgens hem zorgen voor een stevige schaalvergroting, al brengt dat ook uitdagingen met zich mee, zoals het overbruggen van cultuurverschillen.
Eerst intern orde op zaken
Toch ligt de prioriteit voorlopig bij het versterken van de eigen organisatie. Volgens Donkers is het belangrijk om eerst de basis op orde te krijgen voordat er naar grotere bestuurlijke veranderingen wordt gekeken.
Ondanks de uitdagingen ziet zij ook positieve ontwikkelingen. De organisatie maakt stappen van een situatie met achterstanden naar meer aandacht voor ontwikkeling. Met die basis hoopt de gemeente het vertrouwen te behouden en de dienstverlening aan inwoners te verbeteren.
