De kou van afgelopen week zorgt voor moeilijke omstandigheden voor dak- en thuisloze mensen. SMO, de doorstroomvoorziening voor dak- en thuisloze mensen in Breda, biedt in koude periodes extra slaapplekken, maar het aantal is lager dan voorheen. Dit terwijl het aantal dak- en thuisloze mensen blijft toenemen.
Zodra de verwachting is dat het twee dagen achter elkaar gaat vriezen, opent SMO een winter-/ nachtopvang aan Riethil 12 die overeenkomt met de gemeenteregeling. De opvang is open van 21:00 uur tot 08:00 uur. Dit is een aanvullende opvang op de reguliere 24-uurs opvang van SMO aan de Slingerweg. Daar is plaats voor 63 mensen, uitsluitend na aanmelding via Centraal Onthaal.
‘Ik schrok van het aantal beschikbare plekken’
De winteropvang is voor iedereen die geen woonplek heeft en is gratis. Hier zijn 25 plekken beschikbaar. “Ik schrok van het aantal beschikbare plekken”, vertelt Johnny Feskens, directeur van Straatraad Breda. Dit is een belangenorganisatie, voornamelijk bestaande uit voormalig dak- en thuisloze mensen. Zij hebben zelf geen opvangplekken, maar helpen dak- en thuisloze mensen waar ze kunnen.
Johnny is zelf thuisloos geweest en heeft in de winter van 2015-2016 gebruik gemaakt van de winteropvang in het oude gebouw van de SMO. Volgens hem was er toen meer capaciteit op de winteropvang. “Wat ik me kan herinneren was dat er zeker plek was voor 50 tot 75 mensen.”
Doel van SMO: niemand buiten laten slapen
“Deze plekken werden niet allemaal bezet, soms waren er maar 15 aanmeldingen, maar toch: het dak- en thuislozenprobleem blijft groeien.” Volgens Johnny is het hebben van minder plekken daarom niet logisch. Ook heeft het straatteam van SMO aan de Straatraad vertelt dat de opvang vol zit. Het kan wel per dag variëren hoeveel mensen zich aanmelden.
Volgens Linda van Doorn, communicatieadviseur bij SMO, is het doel van SMO om niemand buiten te laten slapen. Daarnaast wordt er bij piekdrukte samen met Centraal Onthaal waar mogelijk overloop georganiseerd. Volgens haar zijn er dagen geweest dat minder dan vijfentwintig mensen zich hadden aangemeld tijdens de vrieskou.
Laag vertrouwen en schaamte
Er zijn ook veel dak- en thuisloze mensen die op geen enkele manier te maken willen hebben met de reguliere opvang. Dit kan volgens Johnny om verschillende redenen zijn. |oals een laag vertrouwen in het systeem en schaamte. “Ik schaamde me zo erg, dus ik zorgde dat niemand wist dat ik thuisloos was. Zelfs mijn kinderen niet”, vertelt Johnny.
De mensen die geen gebruik maken van de reguliere opvang of de winteropvang, verblijven volgens Johnny voornamelijk op straat, in het bos of in kraakpanden. Of bijvoorbeeld bij kennissen op de bank. Dit fenomeen, ook wel couchsurfing genoemd, komt vooral bij jongeren voor.
Straatteams als vangnet
Onder andere het straatteam en Stichting Herberg weten deze dakloze mensen steeds beter te vinden. Zij voorzien hen van voedsel, slaapzakken, tenten en medische hulp waar nodig. Voor de dak- en thuisloze mensen is het volgens Johnny een moeilijke tijd.
“Het straatteam maakt soms ook mee dat de mensen die ze helpen boos op ze worden, zeker met koud weer. Want ja, zij hebben wel een warm huis om heen te gaan.” Dat kan best hard aankomen, volgens Johnny. Daar moet je wel tegen kunnen. “Je moet ook beseffen dat je niet met alles kan helpen, je kunt ze niet mee naar huis nemen.”
‘Ik hou mijn hart vast’
Daarnaast zijn er zorgen of sommige dak- en thuisloze mensen het wel gaan overleven. “Er zijn mensen die echt niet naar binnen willen en dan is het roeien met de riemen die je hebt. Dan is het maar de vraag als je vrijdag naar huis gaat en maandag terugkomt, of die persoon er nog is”, vertelt Johnny.
Volgens de ETHOS-telling van 2024 telt de regio Breda 1.076 dak- en thuisloze mensen. Volgens Johnny klopt van die telling niks. De onzichtbare dak- en thuisloze mensen ontbreken, dus het aantal zou volgens hem veel hoger liggen. Daarnaast zijn er een hoop opvanglocaties en inloopvoorzieningen wegbezuinigd. Dit in combinatie met het toenemende aantal dak- en thuisloze mensen, volgens observatie van de Straatraad en Straat Consulaat in 2023, zorgt voor zorgen over de toekomst van dak-en thuisloosheid. “Ik hou mijn hart vast.”
