In 2025 zijn in Noord-Brabant opnieuw meer muskusratten gevangen dan een jaar eerder. Ook in West-Brabant, binnen het werkgebied van Waterschap Brabantse Delta, blijft de bestrijding noodzakelijk om dijken, kades en natuur veilig te houden. Hoewel het aantal vangsten in dit specifieke gebied is gedaald, laten de regionale én landelijke cijfers zien dat muskusratten nog altijd een serieuze bedreiging vormen voor de waterveiligheid.
Landelijk steeg het aantal gevangen muskusratten in 2025 met bijna 28 procent ten opzichte van 2024. In totaal werden er door de 21 waterschappen 84.438 muskusratten gevangen. In Noord-Brabant ging het om 2.634 dieren, een stijging van 17 procent. Die cijfers benadrukken dat voortdurende inzet nodig blijft, ook in West-Brabant.
West-Brabant: daling bij Brabantse Delta, stijging in omliggende gebieden
Binnen het gebied van Waterschap Brabantse Delta, waaronder West-Brabant en het Bredase buitengebied vallen, daalde het aantal vangsten van 493 in 2024 naar 398 in 2025. Dat is een duidelijke afname en volgens het waterschap een teken dat de gerichte bestrijding effect heeft gehad.
Tegelijkertijd steeg het aantal vangsten in de aangrenzende gebieden van waterschappen Aa en Maas en De Dommel fors. Omdat de bestrijders van Brabantse Delta ook in opdracht van deze waterschappen werken, is er sprake van een regionale aanpak. Die samenwerking is cruciaal, omdat muskusratten zich eenvoudig verplaatsen via watergangen en grenzen tussen beheersgebieden geen obstakel vormen.
Droog jaar zorgde voor betere bereikbaarheid van risicogebieden
Het uitzonderlijk droge jaar 2025 speelde een belangrijke rol bij de stijging van het totale aantal vangsten in Brabant. Door lage waterstanden waren oevers, sloten en moeilijk bereikbare locaties beter toegankelijk voor bestrijders. Daardoor konden muskusratten worden gevangen op plekken waar dat in nattere jaren nauwelijks mogelijk was.
In West-Brabant werd onder meer op bedrijventerreinen en langs watergangen extra gecontroleerd. Een opvallend voorbeeld is het industrieterrein in Moerdijk, waar een grotere groep muskusratten is weggevangen. Deze dieren hadden zich tijdens eerdere natte jaren ongestoord kunnen voortplanten, zonder snel te worden opgemerkt.
Instroom vanuit grensgebieden blijft aandachtspunt
Naast lokale omstandigheden speelt ook de situatie buiten de regio een grote rol. Vanuit Limburg, België en Duitsland vindt nog steeds instroom van muskusratten plaats. Met name langs de grenzen van Brabant worden daardoor extra dieren gevangen, vooral in de gebieden van Aa en Maas en De Dommel.
Bestuurder Anco Sneep van Waterschap Brabantse Delta benadrukt het belang van samenwerking: “We zijn tevreden over de resultaten in onze provincie, maar maken ons zorgen over de bestrijding in Midden-Nederland. Alleen door gezamenlijk op te trekken, kunnen we de populatie structureel terugdringen.” Landelijk wordt daarom ingezet op intensieve bestrijding in het westen van Nederland, waar meer dan de helft van alle vangsten plaatsvindt.
Waarom muskusratten gevaarlijk zijn voor dijken en natuur
Muskus- en beverratten graven uitgebreide gangenstelsels in oevers en dijken. Eén muskusrat kan per jaar het equivalent van dertien kruiwagens grond verplaatsen. Dat ondermijnt dijken en kades en kan leiden tot verzakkingen en gevaarlijke situaties voor bewoners, verkeer en vee.
Daarnaast vormen deze dieren een bedreiging voor de natuur. Ze eten grote hoeveelheden water- en oeverplanten, verstoren ecosystemen en verdringen andere diersoorten. Omdat muskusratten zich snel voortplanten en nauwelijks natuurlijke vijanden hebben, kan een kleine populatie in korte tijd uitgroeien tot een groot probleem, ook in West-Brabant.
Moderne bestrijding met DNA-onderzoek in watermonsters
Sinds 2024 maakt Waterschap Brabantse Delta gebruik van DNA-onderzoek in watermonsters. Door het water te analyseren op sporen van muskusrat-DNA, kunnen bestrijders nauwkeurig vaststellen of de dieren ergens aanwezig zijn.
Deze methode zorgt ervoor dat de inzet van vangmiddelen gerichter en efficiënter wordt. Wordt er geen DNA aangetroffen, dan kan de bestrijding worden afgeschaald. Zo blijft de regio West-Brabant beschermd tegen schade, terwijl tegelijkertijd zorgvuldig wordt omgegaan met mens, natuur en middelen.
