Uitvaartorganisatie Zuylen bestaat 200 jaar. Aanstaande zondag is er een open dag om hierbij stil te staan. Bezoekers kunnen een kijkje nemen achter de schermen op de plaats waar mensen afscheid nemen van geliefden.
Tweehonderd jaar geleden werd bepaald dat steden met meer dan duizend inwoners hun doden buiten de stadsgrenzen moesten begraven. Drie rooms-katholieke kerken kochten daarom een stuk grond van de boerenhoeve Zuylen. De naam bleef behouden. De allereerste begrafenis bij Zuylen vond plaats op 28 mei 1826.
‘Menselijke trek’
Het is heel menselijk om de dood op afstand te houden, vertelt directeur van Zuylen Roel Stapper. “Dat is een menselijke trek. Als we leven, willen we niet met de dood bezig zijn. Maar mensen zijn wel nieuwsgierig en weten nog onvoldoende wat er mogelijk is. Dat is de hoofdreden voor deze open dag.” De open dag wordt gepresenteerd op een manier die niet beknellend is. “Mensen komen binnen zonder droevige aanleiding en kunnen naar de mogelijkheden kijken met een neutrale blik.”
In 200 jaar is er veel veranderd, maar niet het ritueel van afscheid, weet Stapper. “Dat afscheid nemen doen we al duizenden jaren op een bepaalde manier.” Dat kan regionaal en landelijk nogal verschillen, maar de kracht van het ritueel speelt een belangrijke rol. ”Als je krijgt wat je verwacht, dan geeft dat rust in het proces en dan kun je je richten op de inhoud, met je eigen verdriet en dat met dat van anderen.”
‘Warmer en kleurrijker’
De verschijningsvorm van het ritueel is in de afgelopen 200 jaar wel sterk veranderd. “Waar het vroeger standaard en gedicteerd was van bovenaf, is het nu veel warmer, kleurrijker en persoonlijker, passend bij het leven van de overledenen en hun omgeving.” De traditionele uitvaart met koffie en cake en gelegenheid tot condoleren komt nog steeds voor. “Maar steeds vaker wordt het leven van de overledene gevierd in plaats van de dood betreurd.”
Tijdens de open dag zijn het begraafpark, het Huis van Afscheid, het crematorium, de twee grafkelders en de aula’s open voor publiek. Wat mensen het meest interessant vinden is de verzorgingsruimte, weet Stapper van eerdere open dagen. “Daar kom je normaal gesproken alleen maar als je meehelpt verzorgen. En dat doet niet iedereen.”
‘Wat komt eruit?’
Wat de meeste bezoekers ook interessant vinden is de crematie-installatie. “Want hoe gaat dat nou precies? Hoe groot is zo’n oven? Kan er inderdaad maar één kist in? En wat komt eruit?” En dan zijn er nog de twee grafheuvels uit de 19e eeuw. De hoge is vaker geopend voor publiek. De lage pas één keer eerder. “Daar kun je daadwerkelijk in afdalen. Daar voel je de historie. Dat kun je ‘een kijkje achter de schermen’ noemen, in dit geval onder de grond.”
De open dag start zondag 7 juni om 10:00 uur. Bezoekers zijn welkom tot 16:00 uur aan de Tuizigtlaan 11 in Breda
